Тойға фотографты қалай таңдау керек. Неге мән беру керек?
Той өтті. Қонақтар тарқады. Тойхана бос қалды.
Ал не қалды? Суреттер.
Бір жылдан кейін тойды еске түсіресіз — альбомды ашасыз. Он жылдан кейін балаларыңызға көрсетесіз. Суреттер — тойдан кейін қолыңызда қалатын жалғыз нәрсе.
Бірақ мәселе мынада: қаншама адам той өтіп кеткесін суреттеріне өкінеді.
Неге? Өйткені фотографты дұрыс таңдамаған.
Ең көп жіберілетін қателік
Бізде кең тараған әдет бар. «Ағамның баласында жақсы камера бар — сол түсіре берсін». Не болмаса — тойға бір ай қалғанда Инстаграмнан кімді тапса, соны шақыру.
Нәтижесі?
Суреттер бұлыңғыр. Жарық — нашар. Маңызды адамдар түспей қалған. Альбомды ашасыз — көрсетуге ұят.
Міне, сондықтан фотограф таңдау — тойхана таңдаумен тең дәрежелі шешім.
Фотографты қашан іздеу керек?
Қысқаша: тойға үш ай қалғанда.
Көпшілік бұны соңғы аптада жасайды. Қателеседі. Маусымда жақсы той фотографтары тез бітеді — сенбілер ең бірінші толады. Соңғы айда іздесеңіз — кім бос болса, соны аласыз.
Ал «кім бос болса, сол» — ешқашан жақсы сурет бермейді.
«Бірі суретті де, видеоны да түсіреді» — сенбеңіз
Бір адам екеуін бірдей жасай алмайды. Мүлде.
Не суретте мән болады, не видеода. Екеуінде де емес. Фотограф — бөлек маман. Видеооператор — бөлек маман. Бұны араластырсаңыз — екі нәтижеден де айырыласыз.
Портфолиоға қалай қарау керек?
Инстаграмдағы 10 әдемі суретке қарап шешім қабылдайсыз ба? Бұл — қателік.
Неге? Өйткені ол — витрина. Мыңдаған суреттен таңдалған ең жақсы ондық.
Мынаны сұраңыз: «Бір тойдан 30–40 сурет көрсетіңіз». Сонда нақты деңгейін көресіз. Жарығы нашар кезде қалай түсіреді? Адам көп болғанда шатаспай ма? Қимыл тез болғанда ұстай ала ма?
Міне, бұл — шынайы сурет.
Фотосессия — керек пе?
Міндетті емес. Бірақ пайдасы зор.
Біріншіден — фотографпен танысасыз. Камера алдында қалай тұру, қайда қарау — тойда бұл оңайырақ болады. Фотограф сізді таниды, сіз оны таныйсыз.
Екіншіден — шақыру билетіне, слайдшоуға сурет керек болса — дайын.
Бірақ ең бастысы: фотосессиядан суретіне қарап фотографтың креативін бағалайсыз. Оқиғаны қалай құрады? Суреттер тірі ме, әлде қуыршақ позасы ма?
Ақша бермей тұрып — мынаны анықтаңыз
Бағасын келістіңіз. Жақсы. Бірақ келісімшартқа қол қоймай тұрып — бірнеше нәрсені нақтылаңыз.
Өңдеу бағаға кіре ме? Өңделген сурет пен өңделмеген суреттің арасы — жер мен көк. Нені алатыныңызды біліңіз. Алдын ала.
Суреттер қашан дайын болады? Әдетте 2–4 апта. Бірақ маусымда кезек ұзарады. «Дайын болғанда жібереміз» деген жауап — тағы бір қызыл жалау. Мерзімді жазбаша бекітіңіз.
Дәл сол фотограф келе ме? Портфолиосын көрдіңіз, ұнады. Бірақ той күні басқа адам келсе ше? Бұл — жиі болатын жағдай. Кім келетінін келісімшартқа жаздырыңыз.
Авторлық құқық кімде? Суреттеріңіз рұқсатсыз бір жерде пайда болғанын қаламасаңыз — бұны жазбаша бекітіңіз. Бұл — сіздің құқығыңыз.
Қателерге жол бермеңіз. Альбомда, видеода есімдеріңіз дұрыс жазылсын. Қазақ әріптері — қатесіз. «Киз узату» деген қате альбомыңызда мәңгі қалады.
Той күні фотограф нені білуі керек?
Фотограф тойға ертерек келуі тиіс. Қалыңдықтың дайындығы, көйлек киген сәті, алғашқы толқуы — бәрі түсірілуі керек.
Бірақ бұл — өздігінен болмайды. Алдын ала бағдарлама беріңіз. Қай сәтте не болатынын айтыңыз. Фотограф білуі керек: қашан дәстүр өтеді, қашан би басталады, қай сәт ең маңызды.
Суырыпсалма жұмыс — суырыпсалма сурет береді.
Дұрыс таңдау vs қате таңдау
Қате таңдасаңыз — альбомды ашқан сайын өкінесіз. «Неге дұрыстап іздемедім?» деп ойлайсыз. Бірақ кеш. Тойды қайта түсіру мүмкін емес.
Дұрыс таңдасаңыз — альбомды ашқан сайын күлімдейсіз. Балаларыңызға көрсетесіз. Немерелеріңіз қарайды. Суреттер — тойдың мәңгі жасайтын бөлігі.
Таңдауға уақыт бөліңіз. Тойхана ұмытылады. Ас мәзірі ұмытылады. Суреттер — қалады.